 | | O Sonur Andans! Míni fyrstu ráð eru hesi: Eig eitt reint, blítt og strálandi hjarta, at títt kann vera eitt ræði frá fyrndini, óoyðiligt og ævinligt. Bahá'u'lláh |
|
|
Altjóða leiðslan fyri Bahá'í-trúnni heitir á allar heimsins átrúnaðarleiðarar um at køva átrúnaðarligar fordómar og fanatismu
| 1 | 2 | 3 | 4 | Alheims rættvísishúsið
Bahá'i heimsmiðdepil Karmel Fjall, Haifa |
Tá ið vit komu inn í tjúgundu øld, var tann fordómur, ið meiri enn nakar annar tóktist fara at slaka fyri broytingarmáttunum, tann átrúnaðarligi fordómurin. Í vesturheiminum høvdu vísindalig framstig longu havt við sær, at illa varð farið við nøkrum av grundstuðlunum undir sertrúarsjálvgóðsku. Sum mannafatanin av menniskjanum sjálvum broyttist, tóktist tann nýggja átrúnaðarliga gongdin, ið mest mundi fara at spyrjast burturúr, vera sínámillum átrúnaðarliga rørslan. Í 1893 vóru enntá teir fyriskipararnir, ið høvdu væntað sær nógv av Heimsins Kolombionsku Útlegging, bilsnir, tá ið fundurin elvdi til tað víðagitna "Trúartingið", ein opinbering um andaliga og siðaliga semju, sum fevndi um væl umtóktu hugmyndina á øllum heimspørtum, og sum enntá megnaði at myrkja fyri vísindaligu, tøkniligu og handilsligu undrunum, sum framsýningin hátíðarhelt.
Í stuttum: fyrndargamlir múrar tóktust vera rapaðir. Týdningarmiklir heilar innan átrúnað mettu fundin sum eindømi, ið ongantíð áður var komið fyri í heimssøguni. Virðiligi høvuðsfyriskiparin segði, at "tingið hevði bjargað heiminum undan trongskygni". Við góðum treyst varð spátt, at ein hugmyndarík leiðsla fór at nýta høvi til at fáa trúarsamkomurnar á jørðini, sum leingi høvdu gingið ymsar leiðir, at rakna við og kenna bróðuranda, sum kundi fara at seta siðaligar skorðar undir ein nýggjan heim, har ið ríkidømi og framburður fóru at valda. Eggjaðar til soleiðis, festu øll sløg av sínámillum trúarrørslum røtur og blómaðu. Ómátaligar bókmentir, tøkar á nógvum málum, fingu uppaftur fleiri, bæði trúgvandi og ikki-trúgvandi, uppí at kunna seg um tað, sum allar høvuðstrúgvirnar læra okkum, ein áhugi, ið útvarp, sjónvarp, filmur og endiliga alnótin sum frá leið fóru at sýna ans. Fróðskaparsetur fóru undir at bjóða lesnað til embætisprógv í samanberandi átrúnaði. Tá ið tjúgunda øld var runnin, vóru sínámillum átrúnaðarligar gudstænastur, ið ikki hugsingur hevði verið um bara nøkur tíggjuár frammanundan, farnar at vera vanligar.
Tíverri er týðiligt, at ov lítið av mentaðum høpi og andligum lyftum er í hesum fyrstu stigunum. Hóast sameiningartilgongdirnar, sum broyta øll onnur almannaviðurskifti, so muta tey, ið eru byrgd inni í snævurskygdari medferð, treiskliga ímóti, tá ið roynt verður at stremba fram ímóti, at heimsins stóru trúgvir av lyndi og uppruna hava sama virði. At tað er gingið framá at fáa fólkasløgini at sameinast, er ikki bara tekin um kenslur ella ávísa ætlan, men er komið av, at vit eru farin at sanna, at heimsins fólkasløg eru eitt slag - tey nógvu frávikini eru ikki til nakran fyrimun ella vansa hjá nøkrum fólkabólki. Somuleiðis hevur kvinnufrígeringin havt við sær, at bæði samfelagsstovnar og vanlig fólkahugsan eru farin at viðurkenna, at einki - hvørki lívfrøðiliga, sosialt ella siðaliga - er, ið heimilar, at kvinnur ikki skulu hava somu rættindi sum menn, ella at gentur ikki skulu hava somu frálærumøguleikar sum dreingir. Heldur ikki eigur tað, at vit síggja, hvat ið nakrar tjóðir gera, til at alheimslig siðmenning tekur seg fram, at fáa okkum at líta á ta hugsan, at ikki aðrar tjóðir eisini kunnu gera sítt.
Størsti parturin av átrúnaðarligari leiðslu tykist ikki vera førur fyri at fara undir so grundleggjandi at broyta stevnu. Aðrir partar av samfelagnum geva seg í part við ábendingarnar um, at mannaættin er í einum, ikki bara sum tað næsta stigið, ið ikki slepst undan, skal ganga framá við siðmenningini, men til tess at fullgera øll sløg av smærri samleikum, ið fólk okkara kemur við hesa avgerandi løtu í felags søgu okkara. Men størri parturin av skipaðum átrúnaði stendur negldur á gáttini inn í framtíðina, gøllhildin í júst teimum somu trúarssetningunum og krøvunum um framíhjárætt til sannleikan, sum hava elvt til nakrar av beiskastu kreppunum, ið hava skilt heimsins fólk sundur.
Fylgjurnar, hugsa vit um mannakor, hava verið oyðandi.Vissuliga man vera óneyðugt neyvt at føra fram teir ræðuleikar, sum vitja aftur á vansælar íbúgvar í dag - ræðuleikar av tí at teir eru sprotnir burtur úr óhóvsomum rembingum, so ógvisligir ræðuleikar, at tú valla troystar tær at taka orðið átrúnaður upp á tungu. Fyribrigdið er heldur ikki nýtt. Skal eitt av nógvum dømum takast fram, so kostaðu trúarkríggini í Evropa í sekstandu øld nøkur og tríati prosent av øllum íbúgvunum í evropeiska heimspartinum. Hesir trúarblindu, kredduføstu máttir, ið voldu tílíkar kreppur, sáddu í mannahugin sáð. Vit mugu hugsa okkum, hvat ið hesi sáð, sum frá líður, munnu hava alt av sær.
Aftur at tí, sum her er nevnt, má skoytast uppí, at tað lív, sum tankarnir liva, er svikið dyggiliga, tað hugans lív, sum meiri enn nakað annað frá átrúnaði hevur rænt førleikan at síggja til, hvussu heimsins mál eiga at verða greidd. Eftirsum teir hava verið læstir fastir av dagsskráum, sum spjaða og spilla mannaorku, hava átrúnaðarligir stovnar alt ov ofta verið teir, ið mest av øllum hava roynt at forðað fyri, at veruleikin verður rannsakaður, og at vitborni førleikin, sum eyðkennir mannaættina, verður nýttur. At finnast at verðsligleika og yvirgangi ger lítlan og ongan mun, tá ið vit skulu standa okkum ímóti siðalagskreppuni, sum valdar í løtuni, um teir átrúnaðarligu stovnarnir ikki fyrst av øllum opið snúgva sær til teirra, sum sleptu endanum og ikki stóðu stinn, men heldur lótu trúgvandi mannfjøldirnar liggja opnar og sárbærar, tá ið hesi árin herjaðu.
Hvussu sárar tær so eru, eru sovorðnar atfinningar minni ein ákæra ímóti skipaðum átrúnaði enn tær eru ætlaðar at minna á, hvussu máttmikil átrúnaður er. Sum vit øll vita, røkkur trúgv niður í røturnar á tí mátti, sum eggjar okkum til. Er trúgv sonn ímóti andanum og dømi um ta gøvgaðu mynd, sum veitti heiminum stórfingnu trúarskipanir hennara, kveikir hon í heilum fólkasløgum lív í gávurnar til at elska, at fyrigeva, at skapa, at hava stórt áræði, at basa fordómum, at ofra fyri felags gagn og at halda tí djóralíku loynivitskuni undir aga, sum fær okkum at leypa framav. Eingin ivi er um, at tann máttur, ið hevur havt alstóran týdning, tá ið tað kemur til at læra mannaættina at vera siðaða, er árinið frá hesum himmalsku opinberingum, ið ferð eftir ferð hava verið okkum menniskjum fyri - heilt aftur til fyrstu byrjan av søguni, ið søgd er.
Hesin sami máttur, ið virkaði so væl í fyrndini, er framvegis so týðandi liður í mannahuganum, at hann kódnar ikki. Hóast alt tykist vera ímóti, og lítið fæst av stimbrandi tileggjan, heldur hann fram at bera tí stríði uppi, sum fer at bjarga óteljandi milliónum, og í øllum londum at lata hetjur og halgimenni hevja seg upp, hetjur og halgimenni, hvørs æviskeið mest sannførandi prógva aðalreglurnar, sum standa í halgubókum teirra. Sum mentanarkósin sýnir, so er trúgv eisini før fyri ógvuliga djúpt at rína við, hvussu sosial viðurskifti eru bygd upp. Satt at siga er ikki lætt at koma fram á nakað grundleggjandi framstig í siðmenningini, sum ikki hevur drigið siðaliga mátt sín úr hesi ævigu keldu. Ber tá til at hugsa sær, at ferðin at hámarkinum til evstamark av túsundáralanga strevinum eftir at skipa gongustjørnuna gerst í andaligum tóma? Um tær forgjørdu hugsjónirnar, ið stungu seg upp í heimi okkara í júst farnu øld, ikki tæntu nøkrum øðrum endamáli, so sýndu tær avgjørt, at tørvurin nøktast ikki av møguleikum, sum liggja innan fyri tað, sum menniskjað er ført fyri at hugsa sær. 
Upp aftur
|

Sætið hjá Húsi RættvísunnarKarmel Fjall, Haifa
English (PDF)
Dansk (PDF)
Toftir november 02
Altjóða leiðslan fyri Bahá'í-trúnni hevur sent øllum heimsins átrúnaðarleiðarum eitt bræv, har hon harmast um, at átrúnaðarligir fordómar framhaldandi forða fyri heimsfriði og framburði.
Bahá'í samfeløg um allan heim bera boðini til átrúnaðarleiðarar í teirra londum og senda tískil hesa áheitan um, at teir taka avgerandi stig til tess at beina fyri átrúnaðarligari intoleransu og fanatismu. Hetta bræv er eisini handað fleiri av prestunum her í Føroyum hesar seinastu mánaðirnar.
Bahá'i samfelagið í Føroyum
|
© Bahai samfelagið í Føroyum The Bahá'í Community of the Faroe Islands 1996-2008 |
| Teldupostur |
|
 |
"Vælsignaður er tann blettur, og tað hús, og tað stað, og tann býur, og tað hjarta, og tað fjall, og tað skjól, og tann hola, og tann dalur, og tann jørð, og tað hav, og tann oyggj, og tann hagi, har Gud hevur verið nevndur og lovprísan Hansara dýrdargjørd."
Bahá'u'lláh
|
Bahá'í communities around the world
|
|